سرند گریزلی — جداسازی اولیه با طراحی مقاوم و سیستم تغذیه هوشمند

سرند گریزلی یکی از حیاتی‌ترین تجهیزات در ابتدای خطوط خردایش است. این دستگاه وظیفه دارد مواد اولیه استخراج‌شده از معدن را قبل از ورود به سنگ‌شکن فکی، از نظر اندازه و جنس تفکیک کند تا راندمان خط افزایش یابد و از آسیب به تجهیزات جلوگیری شود.

معرفی کلی

سرند گریزلی (Grizzly Screen) یا گریزلی فیدر، دستگاهی است که ترکیبی از عمل تغذیه و دانه‌بندی اولیه را انجام می‌دهد. طراحی این دستگاه به گونه‌ای است که سنگ‌های بسیار بزرگ، قطعات فلزی یا خاک‌های نرم را از یکدیگر جدا می‌کند. این کار پیش از ورود مواد به سنگ‌شکن باعث می‌شود ظرفیت خردایش افزایش یافته و استهلاک فک به حداقل برسد.

مدل‌های گریزلی ساخت آلتای ماشین با استفاده از شاسی سنگین، محورهای بالانس‌شده، صفحات ضدسایش و سیستم ویبراتور قدرتمند طراحی می‌شوند تا در شرایط سخت معادن سنگ‌آهن، مس، بازالت و آهک عملکردی مداوم و بدون لرزش ناخواسته داشته باشند.

ساختار و عملکرد فنی

سرند گریزلی معمولاً از سه بخش اصلی تشکیل شده است: ناودانی ورودی، بخش گریزلی (المان‌های جداکننده) و شاسی ارتعاشی.

مواد ورودی از طریق لودر یا فیدر به ابتدای دستگاه منتقل می‌شوند. در بخش گریزلی، میله‌های فولادی سخت‌کاری‌شده با فاصله مشخص از هم قرار دارند. ذرات کوچکتر از فاصله بین میله‌ها عبور می‌کنند، در حالی که قطعات درشت‌تر به جلو هدایت می‌شوند تا به سنگ‌شکن برسند.

ارتعاش دستگاه توسط دو موتور ویبره یا شافت مرکزی ایجاد می‌شود. دامنه و فرکانس ارتعاش به‌صورت دقیق تنظیم می‌شود تا ضمن جلوگیری از گرفتگی، حرکت یکنواخت مواد حفظ گردد. در طراحی‌های جدید آلتای، از فنرهای ضد خستگی و اتصالات نئوپرنی برای حذف لرزش‌های ناخواسته استفاده می‌شود که مانع انتقال ارتعاش به شاسی اصلی خط تولید می‌گردد.

در برخی مدل‌ها، بخش گریزلی قابل تنظیم است تا بتوان اندازه تفکیک را بر اساس نوع سنگ تغییر داد.

ویژگی‌ها و مزایا

افزایش راندمان کل خط خردایش: جلوگیری از ورود سنگ‌های بیش از حد درشت به فک.

کاهش استهلاک سنگ‌شکن: حذف مواد غیرقابل خردایش مانند قطعات فلزی یا سنگ‌های فوق‌سخت.

تحمل بار بالا: طراحی شاسی جعبه‌ای با ورق ضخیم و جوشکاری تمام‌نفوذی.

کارکرد بدون توقف در محیط‌های گردوغبار: با استفاده از یاتاقان‌های صنعتی بسته و گریس مقاوم به حرارت.

امکان استفاده به عنوان فیدر و سرند هم‌زمان: صرفه‌جویی در فضا و هزینه نصب.

تنظیم دامنه ارتعاش متناسب با نوع ماده: برای حفظ دقت در تفکیک اولیه.

نصب آسان و دسترسی سریع برای تعمیرات: درپوش‌های بازشونده و مسیر سرویس اختصاصی.

اصول فیزیکی و مهندسی عملکرد

عملکرد گریزلی بر پایه‌ی ترکیب نیروی ارتعاش و جاذبه است. زاویه نصب معمولاً بین ۵ تا ۲۰ درجه است تا مواد تحت تأثیر ارتعاش و وزن خود به سمت خروجی حرکت کنند.

ارتعاش با فرکانس بالا باعث می‌شود ذرات کوچک‌تر بین میله‌ها عبور کنند، در حالی که سنگ‌های درشت روی سطح باقی بمانند.

در طراحی صنعتی، نسبت بین دامنه ارتعاش (A) و زاویه شیب (θ) باید طوری تنظیم شود که باعث لغزش یکنواخت مواد شود — در غیر این صورت، یا مواد انباشته می‌شوند یا بیش از حد پرتاب می‌گردند.

آلتای ماشین با استفاده از شبیه‌سازی دینامیکی و نرم‌افزارهای تحلیل حرکت (Motion Analysis) هندسه و فرکانس ارتعاش را بهینه کرده تا پایداری دستگاه در ظرفیت‌های بالا حفظ شود.

کاربردها

جداسازی اولیه در معادن سنگ‌آهن، مس، گرانیت، بازالت و دولومیت

استفاده در خطوط تولید شن و ماسه قبل از ورود به سنگ‌شکن فکی

تفکیک مواد درشت از خاک و مصالح سبک

جلوگیری از ورود سنگ‌های غیرقابل خردایش به دستگاه‌های حساس

افزایش طول عمر تجهیزات خردایش و کاهش هزینه نگهداری خط تولید

نگهداری و سرویس دوره‌ای

بازرسی روزانه باید شامل بررسی وضعیت ارتعاش، صداهای غیرعادی، سلامت فنرها و تمیزی بین میله‌های گریزلی باشد.

هفته‌ای یک‌بار، پیچ‌های اتصال پایه، محور مرکزی و وضعیت روغن‌کاری بلبرینگ‌ها بررسی شوند.

ماهانه لازم است فاصله بین میله‌ها و وضعیت خمیدگی یا شکستگی احتمالی آن‌ها کنترل شود.

در صورت مشاهده خوردگی یا تغییر رنگ سطح، تعویض فوری پیشنهاد می‌شود زیرا کاهش مقاومت می‌تواند باعث لرزش نامتعادل و شکست محور شود.

نکات ایمنی در بهره‌برداری

هرگز نباید در هنگام کار دستگاه، روی سطح یا بدنه آن ایستاد.

پیش از انجام تعمیرات یا تعویض فنرها، باید برق قطع و سیستم ایمنی قفل شود.

پوشیدن تجهیزات ایمنی فردی از جمله گوش‌گیر، کفش ایمنی و عینک ضروری است.

ورود مواد فلزی سنگین به سطح گریزلی باید با دقت کنترل شود.

پس از هر بار جابه‌جایی یا نصب مجدد، تراز دستگاه با ابزار دقیق بررسی شود.

مقایسه کلی سرند گریزلی با سایر دستگاه‌ها

در مقایسه با سرند ارتعاشی، گریزلی برای دانه‌های بسیار درشت و جداسازی اولیه مناسب‌تر است.

نسبت به فیدرهای معمولی، ارتعاش شدیدتر و ظرفیت بیشتری دارد.

در برابر سرند دوار، مقاومت بالاتری در برابر ضربه دارد ولی دقت کمتری در جدایش ذرات ریز ارائه می‌دهد.

در مقایسه با هاپرهای استاتیک، مزیت گریزلی در تغذیه یکنواخت و جلوگیری از شوک مکانیکی به سنگ‌شکن است.

تحلیل فنی و نوآوری در طراحی

در مدل‌های جدید آلتای ماشین، استفاده از سیستم کنترل هوشمند فرکانس (Smart Vibration Control) باعث شده دامنه ارتعاش بر اساس وزن لحظه‌ای مواد ورودی تنظیم شود. این قابلیت از فشار بیش از حد بر شاسی جلوگیری کرده و مصرف انرژی را کاهش می‌دهد.

همچنین استفاده از پوشش پلی‌اورتان قابل تعویض روی میله‌های گریزلی عمر کاری آن‌ها را تا سه برابر افزایش داده است.

در نسخه‌های سنگین (Heavy Duty Grizzly)، از یاتاقان‌های SKF دو ردیفه بشکه‌ای استفاده می‌شود تا در بارهای ضربه‌ای دوام بیشتری داشته باشند.

سوالات متداول

۱. فاصله بین میله‌های گریزلی چقدر باید باشد؟

معمولاً بین ۵۰ تا ۱۵۰ میلی‌متر بسته به نوع سنگ و مرحله خردایش.

۲. آیا می‌توان گریزلی را به‌صورت افقی نصب کرد؟

در ظرفیت‌های پایین بله، اما در خطوط سنگین توصیه نمی‌شود، زیرا کاهش زاویه باعث افت راندمان می‌گردد.

۳. صدای زیاد هنگام کار طبیعی است؟

اگر از حد مجاز بیشتر باشد، نشانگر شل شدن اتصالات یا آسیب دیدن فنرهاست.

۴. آیا می‌توان گریزلی را به سیستم کنترل مرکزی متصل کرد؟

بله، در مدل‌های جدید آلتای، سیگنال‌های سنسور ارتعاش و جریان موتور به تابلو مرکزی ارسال می‌شود.

۵. بهترین روش برای جلوگیری از گرفتگی چیست؟

استفاده از میله‌های مخروطی شکل، تنظیم صحیح دامنه ارتعاش و تمیزکاری منظم سطح دستگاه.